ప్రయోగాత్మక దర్శకుడు ‘జాన్ శంకరమంగళం’

Posted on Updated on

నివాళి

ప్రయోగాత్మక దర్శకుడు ‘జాన్ శంకరమంగళం’

-వారాల ఆనంద్

(MANAM DAILY 02-08-2018)

నాలుగు దశాబ్దాల  క్రితం యోగ గురువు బి.కె.ఎస్. అయ్యంగార్ పైన నిర్మించబడిన 22 నిముషాల డాక్యుమెంటరీ సినిమా ‘సమాధి’ ప్రయోగాత్మక మైన సినిమాగా జాతీయ స్థాయిలో రజత కమలం అవార్డును అందుకుంది. ఆ అవార్డును ప్రకటిస్తూ న్యాయ నిర్ణేతలు ఈ చిత్రం యోగ యొక్క ఆత్మను, తాత్వికతను అత్యంత మధురంగా సంలీనం చేసిందని ప్రకటించారు. ప్రయోగాత్మక సినిమా గా దానికి విశేష గుర్తింపు లభించింది. తర్వాత సమాధికి అంతర్జాతీయ గుర్తింపు కూడా లభించింది. ఆ  చిత్రానికి దర్శకత్వం వహించిన వాడు జాన్ శంకరమంగళం. ఆయన ఆగస్ట్ ౩౦న కేరళ లోని తిరువెల్ల లో మరణించారు.

ఫిలిం జీనియస్ గా పేరొందిన  జాన్ శంకరమంగళం తన 84 వ ఏట ఆగస్ట్ ముప్పైన కేరళ లోని తిరువెల్ల లో తనువు చాలించారు. నిజానికి అయ్యంగార్ పైన డాక్యుమెంటరీ తీయడానికి ఫిలిమ్స్  డివిజన్  ప్రయత్నం చేసినప్పటికీ అయ్యంగార్ అసలు ఒప్పుకోలేదు. షూటింగ్ అదీ అంటే తనకు తన ఏకాగ్రతకు భంగం కలుగుతుందని అంగీకరించలేదు. కాని జాన్ శంకరమంగళం పూనా ఫిలిం ఇన్స్టిట్యుట్ కి సంచాలకుడిగా వచ్చాక అనేక సార్లు అయ్యంగార్ ను కలిసి అసలు మీ జోలికి రాకుండానే పక్కక నుండి షూట్ చేసుకుంటామని అంగీకరింప చేసారు. సరిగ్గా అప్పుడే బంగ్లాదేశ్ కు చెందిన ఒక ప్రతిభావంతుడయిన సినిమాటోగ్రఫీ విద్యార్థి తన డిప్లమా పూర్తిచేయక్కుండానే వెల్లిపోతూవుంటే అతని తో షూట్ చేయించారు, ఇక నేపధ్య సంగీతాన్ని భాస్కర్ చంద్రావర్కర్ అందించాడు. నిజంగా ఆ డాక్యుమెంటరీ సంగీతమూ, కెమరా వర్క్ తో ఒక మూడ్ ను తీసుకొచ్చింది. అట్లాంటి గొప్ప డాక్యుమెంటరీ తో దేశ వ్యాప్తంగా ప్రశంశలు అందుకున్న జాన్ శంకరమంగళం 1966 లో జయశ్రీ, 1967 జన్మభూమి , 1985 సమాంతరం తీసాడు. సమాంతరం 1986 హైదరాబాద్ ఫిల్మోత్సవ్ లో ప్రదర్శించ బడినప్పుడు చాలా ఇష్ట పడ్డాం. అందులో సూర్య, బాబూ నంబూద్రి, సాయిదాస, బాలన్ ప్రధాన భూమికల్ని పోషించారు. ప్రేముకల్యిన ఇద్దరు భార్యాభర్తల నడుమ కాలక్రమంలో చెలరేగిన కలహాలు ప్రధాన కథాంశం అయినప్పటికీ సమాతరం లో దర్శకుడు కేరళ రాజకీయ పరిస్థతి, మనుషుల చిత్త ప్రవృత్తులని చర్చకు పెడతాడు. వ్యక్తుల మధ్య సంఘర్శనల్ని,వ్యక్తిత్వాల మధ్య వైరుధ్యాల్ని సమాంతరం దృశ్య రూపంలో ఆవిష్కరిస్తుంది.

జాన్ శంకరమంగళం మొదట మద్రాస్ క్రిస్టియన్ కాలేజి లో  అధ్యాపకుడిగా పని చేసారు. తర్వాత తనకున్న సినిమా ఆసక్తి తో పూనా ఫిలిం ఇన్స్టిట్యుట్ లో చేరాడు తరవాత అక్కడే అధ్యాపకుడిగా చేరాడు.తర్వాత క్రమంగా  ఏ సంస్థ  నుంచి అయితే స్క్రీన్ ప్లే, దర్శకత్వ శాఖల్లో అత్యుత్తమ విద్యార్థిగా నిలిచి అనంతరం అదే సంస్థ పూనా ఫిలిం ఇన్స్టిట్యుట్ కి డైరెక్టర్ గా పని చేసాడు.

తరువాత జాన్ శంకరమంగళం కేరళ చలచిత్ర అకాడెమి కి వైస్ చైర్మన్ గా వుంది కేరళ అంతర్జాతీయ చలనచిత్రోత్సవ నిర్వహణలో ముఖ్యమయిన పాత్రను పోషించాడు. ఆయన మరణం భారతీయ సినిమా రంగానికి ముఖ్యంగా కేరళ చిత్రసీమకు తీరని లోటు.

-వారాల ఆనంద్

9 4 4 0 5 0 1 2 8 1

manam

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s