criricism

వంటింట్లోనూ పరాయి భాష!(ARTICLE)

Posted on Updated on

వంటింట్లోనూ పరాయి భాష!

Mana Telangana : Aug 02, 2018

      మానవ జీవన యానంలో మాతృ దేశం, మాతృ మూర్తి, మాతృభాష లు అంత్యంత మౌలికమయిన అంశాలు. మనిషి ఉనికికే మూలాధారాలు. కాని ఆధునిక సమాజం కేవలం ఆర్ధిక సమాజమయిపోయి అన్నిటికీ సాంకేతికత మాత్రమే ఆలంబన అయి కూర్చున్న నేపధ్యం లో మౌలికమయిన అంశాలన్నీ మరుగునపడిపోయి ఏక ధ్రువ గమ్యం వైపునకు మనిషి పరుగులు పెడుతున్న కాలం ఇది. ఈ కాలంలో మౌలిక అంశాల్లోని మాతృ భాష గురించి మాట్లాడుకుంటే కొడిగడుతున్న దీపం మాత్రమే కనిపిస్తుంది. అంతరించిపోతున్న మాటలు, ఆత్మీయ సంభాషణ కరువై మనస్సు కలుక్కు మంటుంది. మాతృభాష పరిరక్షణ గురించి ఎన్ని మాటలు చెప్పుకొని ఎంతగా దుఃఖ పడినప్పటికీ పరిస్థితిలో మార్పు కనిపించదు. భవిష్యత్తు అంత ఆశా జనకంగా కనిపించదం లేదనే చెప్పుకోవాలి.
భాష భావ వ్యక్తీకరణ కోసం కాకుండా కేవలం ఉద్యోగ ఉపాధి కల్పనకోసం అనే భావన పెరిగిపోయిన నేపధ్యంలో మాతృభాష కుండే ప్రాధాన్యత నానాటికీ కుంచించుకు పోతున్నది. మాతృభాష వినియోగం దీన స్థితికి చేరుకుంటున్నది. 2011 జనాభాలెక్కల ప్రకారం మన దేశంలోని అధికారిక భాషలూ మాండలికాలూ మొత్తం కలిపి 19,569 గా ఇటీవల తేల్చారు.వాటిలో 22 అధికారిక భాషలూ, 99 భాష హోదాను పొందినవి. పదివేలమంది జనాభా మాట్లాడితే దానిని భాష గా గుర్తించడం లాంటి గణాంకాల వివరాలెట్లా ఉన్నప్పటికీ నిజానికి భాష అనేది ఎక్కడుంది, వ్యవహర్త లెవరు, మాతృభాష వినియోగం ఎక్కడి నుండి మొదలవుతుంది ఎక్కడ అది సజీవంగా ఉంటుందన్న విషయాలను గమనించాలి. ఆ క్రమంలో సమాజమూ, విద్యాలయాలు, ఉద్యోగ స్థలాలూ, ప్రసార మాధ్యమాలూ ప్రధానంగా కనిపిస్తాయి. వీటి అన్నిటి కంటే మాతృ భాష వినియోగంలో ఇల్లు, ఇంట్లో మనుషులూ ముఖ్య భూమికను పోషిస్తారు. మాతృభాషను తరాన్నుంచి తరానికి అందించడంలోకూడా ఇంటి పాత్ర ప్రధానమయింది.
మనిషి పుట్టిన తర్వాత మాటలు నేర్చుకొనే క్రమంలో అమ్మా, అత్తలాంటి మాటలు నేర్చుకోవడం ఇంట్లోనే మొదలవుతుంది. పిల్లాడో, పిల్లో తొలుత తమ అమ్మ మాటల్ని కదలికల్నీ అనుకరించడం ద్వారానే మాట్లాడ్డం నేర్చుకుంటారు. తొలి రోజుల్లో మాటల్ని వినడం, మాట్లాడడం అంతా ఇంట్లోనే జరుగుతుంది. భాష చదవడం రాయడం మొదలయ్యే సమయానికి విద్యాలయాల పాత్ర ఆరంభమవుతుంది. అంటే మనిషి భాషను మొట్టమొదట ఇంట్లోనే నేర్చుకోవడం మొదలు పెడతాడు. అందులోనూ అమ్మతోపాటు ఆహారమూ, వంటిల్లూ భాష నేర్చుకునే క్రమంలో ముఖ్య భూమికను పోషిస్తా యి. కాని ఇవ్వాళ ఇంట్లో, ముఖ్యంగా వంటింట్లో భాష సంకరమయి పోతూవుంది. వంటింటి మీద ఇతర భాషా సంస్కృతుల ప్రభావం చెప్పలేనంతగా పెరిగిపోయి కేవలం ఆహారపు అలవాట్లే కాకుండా మన మాతృ భాష తెలుగు అంతరించిపోయే ప్రమాదం కూడా స్పష్టంగా కనిపిస్తున్నది.
వంటింటి భాష పై దాడి మొదట మనకే సొంత మయిన ఆహారపు అలవాట్ల పైన మొదలయింది. వివిధ దేశాల లేదా ప్రాంతాల ఆహారపు అలవాట్లను మన పైన రుద్దడంతో అది ఆరంభమయింది. ఎప్పుడయితే ప్రపంచీకరణ వేగం పుంజుకోవడంతోనే బయటి ఆహారపు అలవాట్లను రుద్దే ప్రక్రియ ఆరంభమయింది. ఆ పని విజయవంతంగా చేయగలిగితే అది పెద్ద ఆదాయ వనరు అవుతుందని భావించిన బహుళ వ్యాపార సంస్థలు తమ దృష్టిని మన వంటిళ్ల పైన కేంద్రీకరించడం మొదలు పెట్టాయి. వందేళ్ళ క్రితం మన దేశ ప్రజలకు తేనీరు (చాయ్) అలవాటు చేసే క్రమంలో లిప్టన్ సంస్థ కొంత కాలం నగరాలలోని నాలుగు కూడళ్ళలో ప్రజలకు తేనీరు ఉచితంగా పోసింది. అట్లా క్రమంగా అలవాటు చేసి జనం అలవాటు పడిన తర్వాత డబ్బులు వసూలు చేయడం మొదలు పెట్టారు.
దాని తర్వాత టీ మన జీవితాల్లో అంతర్భాగమయి పోయింది. క్రమంగా మన అన్ని ఆహారపు అలవాట్లను ప్రభావితం చేసే ప్రక్రియను బహుళ జాతి సంస్థలు మొదలు పెట్టాయి. కాని ఈ సారి ఉచిత సరఫరా ప్రయోగంతో కాకుండా మాధ్యమాల ద్వారా తమ పని కానిచ్చే పనికి పూనుకున్నారు. ఇప్పటికే దశాబ్దాల కాలంగా ఇంటింటికీ, నట్టింటికీ చేరిన టివిలు, క్రమంగా చేరుకుంటున్న ఇంటర్నెట్ సేవల్నీ ఉపయోగించుకొని విదేశీ వంటల దాడి మొదలుపెట్టాయి. ఇవాళ సమాజమంతా ప్రసారమాధ్యమాల ప్రభావిత సమాజం కనుక ఇల్లు వంటిల్లూ కూడా అందుకు మినహాయింపు కాలేదు.
పర్యవసానంగా వంటింటి భాష తీవ్రమయిన ఒత్తిడికి గురయి తన మౌలిక రూపాన్ని మార్చుకునే స్థితికి వచ్చింది. కంచం పోయి ప్లేట్, గిన్నె పోయి బౌల్, వడ్డించడం పోయి సర్వ్ చేసుకోవడం జరుగుతున్నది. ఫలితంగా ఇంట్లో ఆధునికులయిన పెద్ద వాళ్ళ భాషే కాదు పిల్లల భాష కూడా మార్పుకి గురవుతున్నది. దాని ప్రభావం మొత్తం భాషా వ్యవహారం పైనే కనిపిస్తున్నది. ఇక టివి చానళ్ళు ఒకదానికొకటి పోటీలు పడి మరీ వంటల కార్యక్రమాలు ప్రసారం చేస్తూ మాతృభాష హననానికి తమ వంతు దోహదం చేస్తున్నాయి. తెలుగు వెలుగుల్ని పోషిస్తున్నామంటున్న వారు కూడా ఇందుకు మినహాయింపు కాదు.
వంటల కార్యక్రమాల్లో భాషను పరిశీలిస్తే దిమ్మ తిరిగి పోతుంది. వాళ్ళు ఉపయోగించే మాటల్నికొన్నింటిని పరిశీలిద్దాం: గ్యాస్ స్టవ్‌ను ఆన్ చేసి నాన్ స్టిక్ పాన్ పెట్టి దాంట్లో ఆయిల్ పోసి అది బాయిల్ అయ్యేంతవరకూ వెయిట్ చేయాలి. దాంట్లో ఆనియన్, చిల్లీ వేసి అవి ఫ్రై అయింతర్వాత టర్మెరిక్, చిల్లీ, వేసుకోవాలి. ఏమాత్రం లేట్ చేయకుండా కట్ చేసుకుని రెడీ గా పెట్టుకున్న వెజిటేబుల్స్ అందులో వేసుకోవాలి. దానికి కొంచెం వాటర్ అప్లై చేయాలి. పైన లిడ్ పెట్టి టెన్ మినట్స్ వైట్ చేయాలి.
ఇక రొట్టె తయారు చేసుకునే విధం ఇట్లా వుంటుంది. వీట్ ఫ్లోర్ కి వాటర్ అప్ప్లై చేసి లేయర్స్ గానూ, రౌండ్ రౌండ్ గానూ చేసుకొని ప్రెస్, లేదా క్రష్ చేయాలి, తర్వాత స్ప్రెడ్ చేయాలి. ఇంకో స్టవ్ పైన పాన్ పెట్టి ఆయిల్ కానీ బట్టర్ కాని అప్లై చేసి కాల్చుకోవాలి.
అంతకు ముందు స్టవ్ పైన పెట్టిన కర్రీ ని డీప్ ఫ్రై లేదా షాలో ఫ్రై చేసుకోవచ్చు, ఇంకా వంటలకు సంబంధించిన మాటలు చూస్తే తల తిరిగి పోతుంది. ఫైన్లీ చోప్ద్, హాఫ్ బాయిల్, క్రిస్పీ, గార్నిష్, స్టఫ్ఫింగ్ , క్రంచీ, స్మూతీస్, జ్యుసీ, యమ్మీ, ఫ్లేవర్, స్నాక్స్,కాంబినేషన్, మాష్ చేయడం,స్పైసీ మీడియం స్పైసీ, బ్లెండింగ్, బైండింగ్, టాంగీ ఫ్లేవర్, టెస్ట్ సూపర్ గా ఎన్ హాన్స్ అవడం, బ్లాంట్ టెస్ట్, మాష్ చేసి ఆడ్ చేయడం , చివరగా స్టవ్ ఆఫ్ చేసి సెర్వింగ్ బౌల్ లో తీసుకొని, తర్వాత సర్వింగ్ ప్లేట్లో గార్నిష్ చేయాలి. ఇట్లా లెక్కలేనన్ని వంటలు లెక్క తెలీని మాటలు మన వంటిల్లలోకి దిగి పోతున్నాయి. అట్లా మన ప్రమేయం లేకుండానే వంటింట్లోకి వ్యవహారంలోకి తోసుకోచ్చిన ఆంగ్ల మాటలు అలవాటయిపోయి వంటంటే అదే వంటింటి భాష అంటే ఆదే అనే స్థితిలోకి మన ఇండ్లు చేరుకుంటున్నాయి. ఆ భాషే పిల్లలకూ పెద్దలకూ అలవాటయి పోయి మాతృభాష ఉనికే ప్రశ్నార్ధక మయి పోతున్నది.
నిజానికి మాతృ భాష వినియోగం, పరిరక్షణ విషయంలో తెలంగాణ ప్రభుత్వం మిగతా వారికంటే అనేక ఉపయుక్తమయిన కార్యక్రమాలనే చేపట్టింది. విద్యారంగంలో తెలుగును తప్పనిసరి చేయడం, తెలుగు మాధ్యమాన్ని ప్రోత్సహించడం, తెలుగుకు వైభవం కల్పించే దిశలో ప్రపంచ మహాసభలు నిర్వహించడం లాంటి కార్యక్రామాలు చేపట్టినప్పటికీ, ఇంట్లోనూ వంటింట్లోనూ మారిపోతున్న మాతృ భాషా వినియోగం పైన దృష్టి సారించక పోతే భాషా వినియోగంలో పెద్ద మార్పు ఉండదు. ్ల పరీక్షల్లో ఉత్తీర్ణత సాధించడం వరకే తెలుగు భాషను నేర్చుకొని మర్చిపోయే అవకాశం వుంది.
మాతృ భాష పరిరక్షణ లో భాగంగా వంటింటి భాష పైన మొత్తంగా ఇంటి భాష పైన జరుగుతున్న దాడిని ఆపాలి. టీవీ మాధ్యమాలు కూడా స్వీయ నియంత్రణను అలవర్చుకోవాలి. భిన్న మయిన ఆహారాల్ని పరిచయం చేస్తే ఫరవాలేదు కాని భిన్న మయిన భాషని వాడి మాతృభాషను ఖూనీ చేయకూడదు. భావితరాల్ని సొంత భాష నుండి దూరం చేయకూడదు.

వారాల ఆనంద్
9440501281

 bhasha-mana

Advertisements

VOICE OF VARALA ANAND

Posted on Updated on

Posted on

మిత్రులారా, ‘కౌముది’ అంతర్జాల మాసపత్రిక మే 2018 సంచికలో నా కవితా సంకలనం ‘అక్షరాల చెలిమె’ సమీక్ష రాసారు, చదవండి.
కౌముది సంపాదకులు కిరణ్ ప్రభ గారికి ధన్యవాదాలు.koumudi review

తెలంగాణ సాహిత్య అకాడెమీ- కొన్ని ఆకాంక్షలు

Posted on

ఇటీవలే తెలంగాణ రాష్ట్రంలో అత్యంత ప్రతిష్టాత్మకంగాఏర్పాటయిన తెలంగాణ సాహిత్య అకాడెమీ పైన ఎంతో గురుతరమయిన భాధ్యత వుంది. సాహిత్యానికి సంభందించి కొత్త రాష్ట్రం  ఏర్పాటయింతర్వాత సాహిత్య రంగానికి సంభందించిఅకాడెమీ ఏర్పాటు తో తొలి అడుగు పడినట్టయింది. అయితే ఈ అడుగు కేవలం మొదటి అడుగు దగ్గరే ఆగిపోకుండా వివిధ సాహిత్య ప్రక్రియలకు సంభందించి ప్రగతి శీలమయిన చర్యలు మొదలవుతాయని సాహిత్యకారులు ఆశిస్తున్నారు, మొదటినుంచీ ప్రజా ఉద్యమాల తోనూ, సాహిత్యోద్యమాల తోనూ విడదీయరాని అనుభందాన్ని కొనసాగిస్తున్న నందిని సిధారెడ్డి అధ్యక్షుడిగా నియమించబడడంతో ఆ ఆకాంక్షలు రెట్టింపయ్యాయనే చెప్పుకోవచ్చు. నిజానికి సాహిత్య అకాడెమీ ఏంచేస్తుంది దాని పరిధులు, పరిమితులు ఎట్లా వుంటాయన్న మాట అటుంచితే తెలంగాణ సాహితీ కారులు అకాడెమే నుంచి ఏమి కోరుకుంటున్నారన్నది ముఖ్యం. అనేక ఏళ్ల పరంపరగా జాతీయ స్థాయిలోనూ వివిధ రాష్ట్రాలస్థాయిలోనూ అకాడెమీల కృషిని పరిగణనలోకి తీసుకొని తెలంగాణ అకాడెమీ తన కార్యక్రమాలను రూపొందించుకోవాల్సి వుంటుంది. అంతే కాదు తెలంగాణ సాహిత్యానికి సాహిత్యకారులకూ వున్న విలక్షణతల్ని పరిగణనలోకి తీసుకోవాల్సి వుంది. వలసపాలనలో తెలంగాణ సాహిత్య చరిత్రలో వదిలేసిన ఖాళీల్ని పూరించుకునే  ప్రయత్నం జరగాలి. అంతేకాదు  దశాబ్దాల కాలంగా నిర్లక్ష్యానికి, నిరాదరణకూ గురయిన తెలంగాణ సాహిత్యంలోని ప్రాచీన సాహిత్యాన్ని వెలుగులోకి తేవడంతో పాటు వర్తమాన సాహిత్యానికి తగిన స్థానం  అందించాల్సి వుంది. ముఖ్యంగా  ఆధునిక సాంకేతిక తరానికి సాహిత్యాన్ని పరిచయడం చేయడం, పుస్తకాలు చదవడం పట్ల ఆసక్తిని కలిగించే ప్రయత్నాలు చేయాల్సి వుంది. కొత్త తరానికి  సృజనలోకం లో వుండే అనుభూతినీ ఆనందాన్నీ అందించాలి. సాహిత్యం చదవడమంటే మానవీయ విలువలను ప్రొదిచేసుకోవడమని నవ్య తరానికి చెప్పే కార్యక్రమాలు అకాడెమీ చేపట్టాల్సి వుంది. తెలంగాణ సాహిత్య అకాడెమీక వెంటనే పూర్తి స్థాయి వెబ్ సైట్ ఏర్పాటు చేసి తెలంగాణ సాహిత్యాన్ని ప్రపంచవ్యాప్తంగా వున్న తెలుగు తెల్సిన వాళ్ళందరికీ  అందుబాటులోకి తేవాలి. ఫలితంగా తెలంగాణ సాహిత్యకారుల సృజన విశ్య వ్యాప్తంగా మన్ననలు అందుకునే అవకాశం వుంది. తెలంగాణ సాహిత్య అకాడెమీ పక్షాన తెలంగాణ సోయిని ప్రతిబింబించే అంతర్జాల పత్రికను (INTERNET MAGAZINE)  రూపొందించాల్సి వుంది. తద్వారా సాహిత్యంలో నూతన రచనలకు  పోకడలకు సరయిన వేదిక కల్పించవచ్చు.

ఇవ్వాల్టీ యువతను చేరుకోవడానికి  అత్యంత ప్రాచుర్యం లో వున్న సామాజిక మాధ్యమాల్ని తెలంగాణ సాహిత్యం కోసం ఇతోధికంగా వినియోగించుకోవాలి. ఫెస్బుక్ పేజీ లాంటివి, వాట్సప్ గ్రూపుల్లాంటివి ఏర్పాటు చేయడం ద్వారా దీన్ని విస్తృతం చేయవచ్చు. వర్తమాన కాలం లో దృశ్య మాధ్యమం అత్యంత ప్రభావ వంతంగా పని చేస్తుంది కనుక తెలంగాణ సాహిత్యానికీ దృశ్య మాధ్యమానికీ నడుమ సమన్వయం కల్పిస్తూ ‘తెలంగాణ సాహితీ మూర్తులు’ పేర తెలంగాణ సాహిత్య కారుల visual documentation జరగాలి.  దృశ్య రూపంలో  తెలంగాణ సాహిత్య కారుల  జీవితమూ సాహిత్యాల సమ్మిళితమయిన  డాకుమెంటరీ చిత్రాల్ని తీసి అందుబాటులోకి తేవాలి, వాటిని తెలంగాణ సాహిత్య అకాడెమీ వెబ్ సైట్ లోకూడా వుంచొచ్చు. .

తెలంగాణ సాహిత్య చరిత్రకు తెలుగు సాహిత్య చరిత్రలో తీవ్రమయిన అన్యాయం జరిగిందన్నది వాస్తవం. చివరికి పోతనను కూడా వొంటిమిట్టకు తీసుకెల్లే ప్రయత్నాలు జరిగాయి ఆ ఖాళీల్ని పూరించేందుకు గాను సాహిత్య చరిత్రతో పాటు ఆయా కాలాల సాహిత్య సృజనకు సంబందించిన  అధ్యాయనానికి గాను విషయాల వారీగా  రీసర్చ్ ఫెల్లో షిప్ లు ఏర్పాటు చేసి పరిశోధనలను ప్రోత్సహించాలి. అందులో రెండు రకాలుగా జూనియర్, సీనియర్ ఫెలోషిప్ లు నిర్వహించాలి. ఫలితంగా ఇప్పటికీ వెలికి రాని  తెలంగాణ సాహిత్యాన్ని, సాహిత్య రూపాల్ని, సాహిత్య కారుల జీవితాల పైన సాధికారిక  పరిశోదనలు జరిపించి వెలుగులోకి తేవాలి. దానికోసం కేంద్ర ప్రభుత్వ సాంస్కృతిక శాఖ నిర్వహించే పద్దతిని గమనించి మరింత మెరుగయిన విధానాన్ని అమలులోకి తేవడం ద్వారా మెరుగయిన ఫలితాలు సాధించ వచ్చు.  విధ్యార్థుల్లో సాహిత్య జిజ్ఞాస ను పెంపొందించడానికి డిగ్రీ మరియు యూనివర్సిటీ స్థాయిల్లో తెలంగాణ సాహిత్య అకాడెమీ  సాహిత్య క్లబ్స్ ఏర్పాటు చేసి తెలుగు శాఖల్ని చైతన్యవంతం చేయాలి. వాటి ద్వారా సాహిత్య కార్యక్రమాలు నిర్వహించడం, విద్యార్థులకు పోటీలను నిర్వహించడం లాంటివి చేయగలిగితే నూతన తరంలో సాహిత్య వాతావరణా న్ని ఏర్పాటు చేసినట్టు అవుతుంది. ఇంకా అందుబాటులో లేని ప్రాచీన తెలంగాణ సాహిత్య గ్రంధాలను పునర్ముద్రించుకోవాలి. . అనువాద రంగాన్ని ఒక ప్రాధాన్యతా రంగంగా తీసుకొని తెలంగాణ సాహిత్యాన్ని ఇరుగు పొరుగు భాషల వారికీ,ఇంగ్లీషులోకి మార్చి ప్రపంచ  దేశాలకూ అందించే ప్రయత్నం జరగాలి. తెలంగాణ తొలి , మలి దశ ఉద్యమ కాలంలో వెలువడ్డ సాహిత్యం తోపాటు ప్రగతిశీల విప్లవ సాహిత్య ప్రాధాన్యతను కూడా వెలుగులోకి తేవాలి. ముఖ్యంగా తెలంగాణ భాషకు పెద్ద పీఠ వేస్తూ వెలువడ్డ రచలను ముందుకు తేవాలి.    తెలంగాణ సాహిత్య చరిత్రను ప్రాచీన, ఆధునిక కోణాల్లో వేర్వేరుగా నిర్మించి సాధికారిక గ్రంధాల్ని ముద్రించాలి. నిఘంటువుల నిర్మాణం లాంటి అనేక కార్యక్రమాలు నిర్వహించాల్సి వుంది. నూతనంగా సాహిత్య రంగంలోకి వస్తున్న కొత్త రచయితల పుస్తకాల ముద్రణకు ఇతోధిక ఆర్థిక సహకారం అందించాలి.  తెలంగాణ సాహిత్య అకాడెమీ అవార్డులను ఏర్పాటు చేసి నిస్పక్షపాతంగా ప్రతిభ గల తెలంగాణ సాహితీ కారులను గుర్తించాలి. ఇలా తెలంగాణ సాహిత్య అకాడెమీ ముందు అనేక కార్యక్రాములున్నాయి. కవులూ రచయితలూ గొప్పగా కలలుగనే వారు, ఆకాంక్షలతో వున్న ఆశాజీవులు కనుక సాహిత్య అకాడెమీ ఎంతో చేస్తుందని చేయాలనీ కోరుకుంటున్నారు. అయితే వారి ఆకాంక్షలు అధికారిక అంచెలల మధ్య నలిగి పోకుండా చూడాల్సి వుంది. ఆకాంక్షలు ఎన్ని వున్నా అన్నీ ఒకే సారి పూర్తికావాలనుకోవడం కూడా సరికాదు కానీ ఆదిశలో పని మొదలు కావాలని ఆ చొరవను అకాడెమీ తెసుకోవాలని తెలంగాణ సాహితీ కారులు అమితంగా కోరుకుంటున్నారు.

అకాడెమీ తొలి అడుగులు స్పష్టంగానూ సాధికారికంగానూ పడాలి.6b8622ee-3ff1-4676-8fcc-0b6ae65a44f7

  వారాల ఆనంద్