VARALA PROFILE

రేడియో గొంతు నొక్కవద్దు

Posted on Updated on

రేడియో గొంతు నొక్కవద్దు

Wed, March 28, 2018

 

ఆకాశవాణి వార్తలు చదువుతున్నది అద్దంకి మన్నార్, భాయి యో ఔర్ బెహనో మై అమీన్ సయాని బోల్ రహాహూ, ప్రాం తీయ వార్తలు చదువుతున్నది సురమౌళి, రేడియో సిలోన్ నుంచి మీనాక్షీ పొన్నుదురై ఇంకా రేడియో అక్కయ్య, అన్నయ్య, చిన్నక్క రాంబాబు.. ఇట్లా ఎన్నో మాటలు, గొంతులు ఈ తరానికి పరిచయం లేకపోవచ్చు. కానీ ఒకనాడు ఇంటింటా మార్మోగిపోయాయి. అంతేకాదు 1969నాటి తొలి తెలంగాణ పోరాట సమయంలో ఉద్యమవార్తలు వినేందుకు తెలంగాణ ప్రజలు రేడియోల ముందు బారులు తీరిన దృశ్యా లింకా మదిలో గుర్తున్నాయి. అట్లా జనజీవన స్రవంతిలో భాగమైపోయి న రేడియో ఇవ్వాళ సాంకేతిక అభివృధ్ధి నేపథ్యంలో అసంబధ్ధమైపోయిం దని, అంతరించిపోతున్నదనే వాదాలు వినిపిస్తున్నాయి. ఎంత సాంకేతికత పెరిగినప్పటికీ ఆధునికతను సంతరించుకొని రేడియో నేటికీ సజీవంగానే ఉందని చెప్పుకోవచ్చు. పెరిగిన టెక్నాలజీ నేపథ్యంలో ఆవిర్భవించి న టీవీ, ఇంటర్నెట్ ఏ విలువలను పోషిస్తున్నయో, కుటుంబాల్లో సమా జంలో ఎలాంటి వాతావరణాన్ని కల్పిస్తున్నయో తెలిసిందే. ఇంకా భాష విషయంలో టీవీలు ఎట్లాంటి కృత్రిమ భాషను వాడుతున్నాయో, కనీసం పలకడమై నా స్పష్టంగాలేని యాంకర్లతో భాష ఎంతగా భ్రష్టుపట్టి పోతున్నదో మనం చూస్తూనే ఉన్నాం.

టీవీలు, ఇంటర్నెనెట్‌కూ ప్రజలు ఎంత అలవాటుపడినప్పటికీ ఈ రోజుల్లో అర్థవంతమైన, ఆరోగ్యవంతమైన భాషా వినియోగానికీ, భావాల ప్రసారానికి రేడియో ఎంతో ఉపయోగపడే మాధ్యమంగా అర్థం చేసుకోవాల్సి ఉన్నది. అంతేకాదు వినియోగంలో రేడియో చాలా సౌకర్యవంతమైంది. ట్రాన్సిస్టర్ వచ్చిన తర్వాత మనతోపాటు రేడియో కదిలే సమాచార సాధనంగా మారింది. ఇక ఓ దిక్కు రేడియో మోగుతూ ఉండగానే మన పనిచేసుకుంటూ ఉండొచ్చు. టీవీల ముందు స్థిరంగా ఉండిపోవాల్సిన అవసరంలేదు. ఇవ్వాళ డీటీహెచ్ ప్రసారాల నుంచి మొదలు కేబుల్ ప్రసారాల దాకా రేడియో స్టేషన్ ప్రసారాలకు అవకాశం ఆక్సెస్ కల్పిస్తున్నాయంటే రేడియో మనుగడ ఇంకా అవసరమనే విషయం బోధ పడుతున్నది.

1981 ఆగస్టులో మొదలైన ఎంటీవీ ప్రారంభ కార్యక్రమంలో వీడి యో కిల్ రేడియో స్టార్ అని పాట పాడారు. కానీ నాలుగు దశాబ్దాల తర్వాత కూడా ప్రపంచవ్యాప్తంగా రేడియో అనేక ఆటుపోట్లు, అవరోధా ల నడుమ ఇంకా సజీవంగానే ఉన్నది. పాలకుల నిర్లక్ష్యం, వ్యాపార దృక్పథాలతో రేడియో కొంత వెనుకబడ్డట్టు గానూ, టీవీ ఇంటర్నెట్ ఆధిప త్యంలో కొనసాగుతున్నట్టు కనిపించినప్పటికీ, మనదేశంలో నేటికీ ఆకాశవాణి 23 భాషల్లో, 179 మాండలికాల్లో తన ప్రసారాలను కొనసా గిస్తున్నది. అంతేకాదు భౌగోళికంగా దేశంలో 92 శాతం ఉన్న ప్రాంతాల కూ, 99.19 శాతం ప్రజలకు తమ ప్రసారాలను వినిపిస్తున్నది. రేడియో ప్రాధాన్యాన్ని దాని ప్రసార విస్తృతిని గమనించే ప్రధాని మోదీ మన్ కీ బాత్ పేరున ప్రజలతో తన భావాలను పంచుకునేందుకు రేడియోను వాహకంగా ఉపయోగించుకుంటున్నారు.

దేశంలో పలుచోట్ల జరిగిన ప్రమాదాలు, ఊహించని ఉపద్రవాలూ వచ్చినప్పుడు రేడియో అందించే సేవలు అనితర సాధ్యమైనవి. 2004 నాటి సునామీ, 2013లో వచ్చిన ఉత్తరాఖండ్ జలప్రళయ సంధర్భంలోనూ రేడియో అందించిన ఆపత్కాల సేవలూ, సమాచారం అద్భుతమై నవి. నేటికీ దేశంలోని మారుమూల గ్రామాలకు చెందిన ప్రజలకు అందుబాటులో ఉన్న ప్రసా ర మాధ్యమం రేడియోనే. ఇప్పటికీ బుందేల్‌ఖండ్, గఢ్వాలీ, అవధ్, సంథాలి లాంటి భాషల్లో 180కి పైగా కమ్యునిటీ రేడి యోలున్నాయంటే రేడియో రీచ్‌ను అర్థం చేసుకోవచ్చు.

ఇంతటి ప్రభావవంతమైన రేడియో ప్రసారాలను మొదట మోర్స్ 18 44లో కనిపెట్టిన టెలిగ్రాఫ్ సుసాధ్యం చేసింది. టెలిగ్రాఫ్, టెలిఫోన్ విస్తృతంగా ప్రాచుర్యంలోకి రాకముందే వాక్యుమ్ ట్యూబ్ ద్వారా ధ్వని తరంగాలను పంపించే ప్రక్రియ రావడంతో రేడియో ప్రసారాలు సాధ్యమయ్యా యి. అమెరికాలో 1910-12 ప్రాంతంలోనే రేడియో వాడకం గురించి మార్గదర్శకాలు రూపొందాయి. 1922 నాటికి ఇంగ్లండ్‌లో రేడియో ప్రసారాలు స్థిరీకరించబడి బీబీసీ ఏర్పడింది. ఇక మనదేశంలో రేడియో వ్యవ స్థ 1926లో ప్రారంభమైంది. ఇండియన్ బ్రాడ్ కాస్టింగ్ కంపనీ ముంబై, కోల్‌కతా నగరాల్లో 1927లో రేడియో కేంద్రాలను ఆరంభించింది. తర్వా త 1930లో ఆ సంస్థ ఇండియన్ స్టేట్ బ్రోడ్ కాస్టింగ్ సంస్థగా మారింది. తర్వాత 1936లో ఆల్ ఇండియా రేడియోగానూ, స్వాతంత్య్రం వచ్చిన తర్వాత అది ఆకాశవాణిగానూ మారింది. ప్రభుత్వ సేవా కార్యక్రమంగా ఉన్న ఆకాశవాణి ప్రసారాలు 1967 నుంచి వాణిజ్య ప్రకటనలకు అవకాశం ఇచ్చింది.

అట్లా అనేక మార్పు, చేర్పులకు లోనై దేశవ్యాప్తంగా విస్తరించిన ఆకాశవాణిని 1997లో దూరదర్శన్ తో కలిపేసి సమాచార ప్రసారాల శాఖ నుంచి విడగొట్టారు. కొత్తగా ప్రసారభారతి చట్టాన్ని తెచ్చి నూతన వ్యవస్థను ఏర్పాటుచేశారు. స్వతంత్ర ప్రతిపత్తిగల సంస్థగా రూపొందించాలనే లక్ష్యం ఉన్నప్పటికీ ప్రసారభారతిని కేంద్రప్రభుత్వ అప్రకటిత నియంత్రణలోనే ఉంచారు. బోర్డ్ పేర అధికార పార్టీలు తమ వాళ్ళను నియమింపజేస్తూ ప్రసారభారతిని తమ కనుసన్నల్లోనే ఉంచుకుంటున్నారు. వ్యవస్థీకృతంగా ప్రసారభారతి అస్వతంత్రతను ఎదుర్కోవడంతోపాటు ఇతర మాధ్యమాలైన టీవీ ఇంటర్నె ట్‌తో కూడా తీవ్ర మైన పోటీని ఎదుర్కొంటున్నది. కానీ రేడియో మాత్రమే ఎలాంటి కేబుల్ చార్జీ లూ, నెట్‌ఛార్జీలు లేకుండా విని యోగదారులకు అందుతున్న మాధ్యమం.

ప్రభుత్వం అవలంబిస్తున్న గుత్తాధిపథ్య ధోరణి రేడియోకు తీవ్రమైన నష్టా న్ని కలిగిస్తున్నది. ఇవాళ సమాజం ప్రసార మాధ్యమాల నుంచి వినో దంతో పాటు వార్తలు తదితర సమాచారాన్ని ఆశిస్తున్నది. వార్తా ప్రసార సేవలను ప్రైవేట్, ఎఫ్.ఎం. ఛానళ్లకు ఇచ్చేందుకు ప్రభుత్వం సిధ్ధంగా లేదు. దాంతో నగరాల్లో ఎఫ్.ఎం.స్టేషన్లు సినిమా కార్యక్రమాలు, పాట లు ట్రాఫిక్ వివరా లు అందించేందుకు మాత్రమే పరిమితమవుతున్నా యి. ప్రైవేట్ రేడియో ల కు వార్తా ప్రసారాల అనుమతిని భద్రతా కారణాల రీత్యా ఇవ్వడం కుదరద ని 2017లో కేంద్రం సుప్రీంకోర్టుకు తెలిపింది. దాంతో ఎఫ్.ఎం.లకు వార్తలందించే అవకాశం లేకుండా పోయింది. ఇక కేంద్రం లైసెన్స్ ఫీ కింద ఒక్కో ఫ్రీక్వెన్సీకి 15ఏండ్లకుగాను సుమారుగా 100 కోట్లు వసూలు చేస్తున్నది. ఆ విషయంలో కొంత సడలింపు ధోరణి ఉంటే తప్ప కొత్త రేడియో స్టేషన్లు రావడం లేదా ఉన్నవి మనుగడ సాగించడం కష్టం.

రేడియో స్టేషన్లు సినిమా కార్యక్రమాలకే పరిమితమైతే వాటి విస్తరణ పెరిగే అవకాశాలు తక్కువే. కానీ శ్రీలంకలోని ఒక్క కొలం బో నగరంలోనే 23 స్టేషన్లు వార్తలు, భక్తిగీతాలు, వయోజన విద్యా కార్యక్రమాల కు ప్రత్యేకంగా పనిచేస్తున్నాయి ఆ స్థితి మనదేశంలో వస్తే రేడియో మరింతగా ఎదిగే అవకాశం ఉన్నది. ప్రభుత్వాలు ప్రసారభారతిని ప్రజాస్వామీకరించి దాని స్వయం ప్రతిపత్తిని కాపాడగలిగితే ఫలితాలు మరింత బాగుంటాయి. సాంకేతికత రేడియోను మింగేస్తుదన్న వాదన తేలిపోతుం ది. ఎప్పటికీ అద్భుతమైన, అనువైన వినోద, వినియోగ, సమాచార సాధనంగా రేడియో నిలిచిపోతుంది.

(తెలంగాణ ప్రతిభా మూర్తులు పేర హైదరాబాద్ ఆకాశవాణిలో ప్రసారమైన విశేష ప్రసంగాలను పుస్తకరూపంలోకి తెచ్చారు. నేడు హైదరాబాద్
ఆకాశవాణి కేంద్రంలో ఆ పుస్తకాన్ని ఆవిష్కరిస్తున్న సందర్భంగా..)

2a4347b0-0bf6-4ce4-a0d8-9ffe3cbdb1a6

Advertisements

 VILLAGE ROCKSTARS

Posted on Updated on

 విలేజ్ రాక్ స్టార్స్ –మంచి అస్సామీ బాలల సినిమా

      ప్రకృతి సిద్దమయి నదీ  నదాలూ, పర్వతాలతో స్వచ్చమయిన వాతావరణంతో తుల తూగే ఈశాన్య భారతంలో ప్రధాన రాష్ట్రం అస్సాం. అక్కడినుంచి వచ్చిన సాహిత్యం, సంగీతం, సినిమామొదలు అన్నీ కళలూ అత్యంత ప్రాంతీయమై  అనుకరణ కాని ఆసలయిన కళారూపాలుగా వుంటాయి.

     అస్సామీ సినిమా జాలీ వుడ్ (JOLLYWOOD) గా పిలవబడుతున్నది. 1935లో జ్యోతి ప్రసాద్ అగర్వాల నిర్మించిన  “” జోయ్ మతి  “” సినిమాతో అసామీ సినిమా ప్రారంభమయింది. కానీ అనేక కారణాల రీత్యా అక్కడ సినిమా విస్తారంగా ఎదగలేదు. చాలా కాలం కలకత్తా కేంద్రంగానే అస్సామీ సినిమాల నిర్మాణం జరిగింది. కానీ వచ్చిన సినిమాలు మాత్రం చాలా వరకు మంచి సినిమాలుగా పేరుతెచ్చుకున్నాయి. అట్లా ఇటీవల దర్శకురాలు రీమాదాస్ రచించి, దర్శకత్వం వహించిన సినిమా   విలేజ్ రాక్ స్టార్స్   ఇటీవల హైదరబాద్ లో జరిగిన  అంతర్జాతీయ బాలల చలన చిత్రోత్సవం లో ఆసియా విభాగంలో దర్శకత్వ అవార్డు తో పాటు మరో రెండు అవార్డులు కూడా గెలుచుకుంది.

  విలేజ్ రాక్ స్టార్స్   సహజంగానూ, గ్రామీణ వాతావరణ నేపథ్యంలోనూ చిత్రించబడి ఆసామ్ జనజీవన సజీవ దృశ్యం లా సాగుతుంది. ఈ సినిమాను దర్శకురాలు తమ గ్రామం చాహాయి గాంవ్ కు అంకితం చేస్తుంది.

మహిళల్లో ముఖ్యంగా అమ్మాయిల్లో స్వంత కాళ్ళ పై నిలబడడం, వ్యక్తిత్వ నిర్మాణం రూపొందించుకోవడం, తన కలల్ని సాకారం చేసుకోవడం అనే అంశాలపై ఈ సినిమా సాగుతుంది. విజువల్ గా చాలా అద్భుతంగా వుండి అబ్బురపరుస్తుంది.

     సినిమా కథా కథనానికి వస్తే ఓ మారు మూల గ్రామంలో ధును అనే ఓ పదేళ్ళ అమ్మాయి విధవరాలయిన తన తల్లి, బద్దకస్థుడు అయిన అన్న తో కలిసి జీవిస్తుంటుంది. తల్లి చేసిన తినుబండారాల్ని అమ్ముకు రావడానికి జాతరకు వెళ్ళిన ధును అక్కడ ఒక బాండ్ ప్రదర్శన చూసి అబ్బురపడుతుంది. అంతే కాదు ఒక కార్టూన్ పుస్తకం చూసి ప్రభావితమయి తానూ ఒక గిటారిస్ట్ కావాలని, తానూ ఒక బాండ్ ను రూపొందించుకోవాలని కలలుకంటుంది.  ఒక పాత పేపర్లో పాజిటివ్ గా వుండడం వల్ల కలలు సాకారమవుతాయని దాంతో దేన్నయినా సాధించుకోవచ్చు నని అర్థం చేసుకుంటుంది. కానీ తమ పేదరికం అసహాయత అడ్డు పడుతుండగా మొక్క వోని దీక్షతో ఒక్కో రూపాయి కూడా బెట్టడం ఆరంభిస్తుంది. అప్పుడే ధును రజస్వల  అవుతుంది. మొత్తం ఆచారాల ప్రకారం తంతు నిర్వహిస్తారు. అప్పటినుంచి ఆమె పైన ఆంక్షలు ఆరంభ మవుతాయి. చీరె కట్టాలని, మగపిల్లలతో కలిసి తిరగొద్దని కట్టుబాట్లు చెబుతారు. కానీ ధును తల్లి అందుకు భిన్నంగా తన బిడ్డకు పూర్తి స్వాంతత్రాన్ని ఇస్తుంది.

వరదలు ప్రకృతి భీభత్శాలకు వాళ్ళకున్న కొద్ది భూమిలో పంట కూడా కొట్టుకు పోతుంది. ప్రతి ఏటా వరదలకు కొట్టుకుపోయే ఈ వ్యవసాయం ఎందుకు చేయాలని ధును తల్లిని అడుగుతుంది. తమకు తెలిసిన వృత్తీ యాగం ఇదే అని తల్లి బదులిస్తుంది. మునిగి పోతుందని ఏమీ చేయకుండా వుండలేము కదా అంటుంది. రూపాయి రూపాయి కూడబెట్టి ధును తన గిటార్ కలను నెరవేర్చుకుంటుంది.

ఇక్కడ గిటార్ సాధించడం కేవలం ఒక సింబాలిక్ మాత్రమే, మొత్తం సినిమాలో ధును తన ఉత్సాహం, సొంతంగా సాధించాలనే తత్వం చాలా సహజంగా చూపిస్తుంది దర్శకురాలు.

    వర్తమాన కాలంలో ఆడపిల్లలకు మగపిల్లలకు నడుమ వుండే ఒక ప్రధాన మయిన తేడాను  విలేజ్ రాక్ స్టార్స్  వివరిస్తుంది. ధును అత్యంత ఉత్సాహవంతురాలిగా భాధ్యత కలిగిన అమ్మాయిలా వుంటే ఆమె అన్న బద్దకంగానూ చిన్న అవకాశం దొరికితే చాలు బడి ఎగ్గొట్టే రకంగానూ వుంటాడు. ఇక ధును తండ్రి ఈత నేర్చుకోవానికి భయపడి నీలల్లో మునిగి చనిపోతాడు. ఇట్లా ఆడపిల్లల స్వావలంభనను ఆవిష్కరిస్తూ  విలేజ్ రాక్ స్టార్స్   కొన సాగుతుంది. ఇందులో నీలోత్పల్ బోరా సంగీతం అదనపు మూడ్ ను కలిగిస్తుంది. కెమెరా భాధ్యతల్ని కూడా రీమా దాస్ నిర్వహించారు.

     పిల్లల్ని చైతన్య వంతులను చేసే దిశలో సాగే ఈ సినిమాకు ధును పాత్ర ధారి భనితా దాస్ సహజ నటన ప్రధాన ఆకర్షణ. పేదరికానికి,ప్రకృతివైపరీతలకూ ఎదురోడ్డి తన కలల్ని సాకారం చేసుకునే పాత్రలో భనిత, ఆమె తల్లి పాత్రలో బసన్తీ దాస్ తో పాటు ఎవరు కూడా వృత్తి కళాకారులు కాదు అందరూ గ్రామంలోంచి ఎన్నుకోబడ్డావారే కావడం గమనార్హం. విలేజ్ రాక్ స్టార్స్   ప్రపంచ వ్యాప్తంగా అనేక ఫిల్మ్ ఫెస్టివల్స్ లో బహుమతులు గెలుచుకుంటూనే వుంది.

    పిల్లలు ప్రాధానంగా చూడాల్సిన ఆసలయిన ప్రకృతి సిద్దమయిన మంచి సినిమా  విలేజ్ రాక్ స్టార్స్   

వారాల ఆనంద్

rockstars 1

తెలంగాణ సినిమా దశ దిశ

Posted on

5de90957-92fe-4076-a34d-e227f1036d90

జనవరి 5 న ‘తెలంగాణ సినిమా దశ దిశ’  ఆవిష్కరణ

       ప్రముఖ కవీ, సినీ విమర్శకుడు వారాల ఆనంద్ రచించిన ‘ తెలంగాణ సినిమా దశ దిశ’ పుస్తకావిష్కరణ రాష్ట్ర పట్టణాభివృద్ది, ఐ.టి. శాఖల మంత్రి శ్రీ కల్వకుంట రామా రావు ఆవిష్కరిస్తారు. జనవరి 5వ తేదీన ఉదయ 10.30 లకు సెక్రెటేరియట్ లోని కార్యాలయంలో జరిగే ఈ ఆవిష్కరణ కార్యక్రమానికి సినిమాటోగ్రఫీ శాఖ మంత్రి శ్రీ తలసాని శ్రీనివాస యాదవ్ అతిథిగా హాజరవుతారు.ఇంకా ఈ కార్యక్రమంలో ముఖ్యమంత్రి ప్రత్యేక అధికారి శ్రీ దేశపతి శ్రీనివాస్, కవి వజ్జాల శివకుమార్ తదితరులు హాజరవుతారు.

      వారాల ఆనంద్ ఇప్పటివరకు నవ్య సినిమా రంగం పైన నవ్య చిత్ర వైతాళికులు,బాలల చిత్రాలు, సినీ సుమాలు, 24 ఫ్రేమ్స్, బంగారు తెలంగాణాలో చలన చిత్రం, CHILDREN’S CINEMA, తదితర పుస్తకాలు వెలువరించారు.

      కవిగా సాహిత్యం లో లయ (కవిత్వ సంకలనం ఇతర కవులతో కలిసి ),మానేరు తీరం (కవిత్వం), మనిషి లోపల (కవిత్వం), అక్షరాల చెలిమె (కవిత్వం), SIGNATURE OF LOVE (Poetry Tr.), మానేరు గలగల (సాహిత్య విమర్శ), మెరుపు ( సాహిత్యకారుల ఇంటర్వూలు) రచించారు,

            కాగా  ఇటీవలే మిద్దే రాములు,  పైడి జైరాజ్, బి.ఎస్.నారాయణ ల పైన  మోనోగ్రాఫ్స్ రాశారు,

            ఇంకా తెలంగాణా సాహితీ మూర్తులు: ముద్దసాని రాంరెడ్డి,  తెలంగాణా సాహితీ మూర్తులు:     

     యాది సదాశివ,  LONG BATTLE WITH SHORT MESSAGES’,  ‘A Ray of Hope’,    

     ‘KAFISO’ a saga of film lovers, మొదలయిన డాకుమెంటరీ చిత్రాలు నిర్మించారు.

Dr Laxman rao’sBook release

Posted on

IMG_20171117_053457.jpgమిత్రులు డాక్టర్ గండ్ర లక్ష్మణ్ రావు అనువదించిన ‘వెర్రిమానవుడు’ ( ఖలీల్ జిబ్రాన్- మాడ్ మాన్ ) ఆవిష్కరణ హైదరాబాద్ రవీంద్రభారతిలో..