literary criticism

మల్లావఝల సదాశివుడు

Posted on

Advertisements

Posted on

పుస్తకమే ఒక జ్ఞాననిధి

Thu,January 25, 2018 01:19 AM

హైదరాబాద్ బుక్‌ఫేర్ తన బాధ్యతను నెరవేర్చడం గొప్ప విషయం. ఇలాంటి ప్రదర్శన అన్నీజిల్లా కేంద్రాల్లో ఏర్పాటు చేయగలిగితే తెలంగాణ రాష్ట్రం పుస్తకాల తెలంగాణగా, చదువరుల తెలంగాణగా మారిపోతుంది. సమాచారం అందుబాటులోకి తేవడమే కాకుండా చదివే అలవాటును పెంచగలిగితే సత్ఫలితాలు ఉంటాయి. పుస్తక పఠనంతో బాధ్యత గల పౌరులు తయారవుతారు.ఉత్తమ విలువల సమాజం ఏర్పడుతుంది.

పుస్తకం ఒక జ్ఞాననిధి. అనుభవాల గది, అనుభూతుల సారధి. భాషకు, భావానికి, వ్యక్తీకరణకు అది ప్రధాన వారధి. తరతరాలుగా జ్ఞానాన్ని వారసత్వంగా అందిస్తున్నది పుస్తకం. అంతటి విలువగల పుస్తకాన్ని, దాని అవసరాన్ని, చదివే సంస్కృతిని పెంపొందించేందుకు గాను పుస్తక ప్రదర్శనలు ఏర్పాటవుతున్నాయి. మానవ జీవన సాంస్కృతిక పరిణామ క్రమంలో పుస్తకం పోషించిన పాత్ర గొప్పది. ప్రపంచంలోని వందలాది భాషల్లో భావాల పరిణామాల ను, ఉద్యమాలను, ఉద్వేగాలను ఒకటేమిటి మనిషి సమస్త మార్పులను పుస్తకం తనలో నిబిడీకృతం చేసుకొని సాక్షీభూతంగా నిలబడింది. అలాం టి పుస్తకాలు అనేకమందికి చేరడం, విస్తృతంగా చదువడం అవసరం. ఆ అవసరాన్ని హైదరాబాద్ బుక్ ఫేర్ పూర్తిచేస్తున్నది. లక్షలాదిమంది పుస్తక ప్రదర్శనకు రావడమే కాకుండా పుస్తకాల అమ్మకాల పరిస్థితి చూస్తుంటే పుస్తకాల భవిష్యత్తు మీద చదివే అలవాటు మీద గొప్ప ఆశలు ముప్పిరిగొంటున్నాయి. ఎంతో ఆశావహమైన స్థితి కనిపిస్తున్నది. పుస్త కాలు లేని ఇల్లు కిటికీలు లేని గది వంటిదన్నట్టు ఇండ్లల్లోకి పుస్తకాలు చేరి తే చదువడం తప్పకుండా అలవాటవుతుంది. పుస్తక విక్రేతలు చెబుతున్నదాని ప్రకారం ఊహించనివిధంగా లక్షలాది రూపాయల పుస్తకాలు అమ్ముడవుతున్నాయి. సందర్శకుల సంఖ్య పెరుగుతున్నది. అంటే జనం లో చదివేవాళ్లు ఉన్నారు కానీ, వారికి వాటిని అందించడంలోనే వైఫల్యాలున్నాయన్నది ఇప్పుడు రుజువవుతున్నది.
భారతీయ గ్రంథాలయ శాస్త్ర పితామహుడు ఆచార్య రంగనాథన్ చెప్పినట్టు పుస్తకాలు ఉపయోగపడాలి. ప్రతి పుస్తకం తన చదువరిని చేరాలి, ప్రతి చదువరీ తన పుస్తకాన్ని చేరాలి అట్లా పుస్తకాల పరిధి విస్తృతమై అందరిని చేరగలిగినప్పుడు అవి సార్థకమవుతాయి. వాటి లక్ష్యమూ నెరవేరుతుంది. ఆ పనిని ముఖ్యంగా పౌర గ్రంథాలయాలు, విద్యాసంస్థ ల్లో ఉండే గ్రంథాలయాలూ నెరవేర్చాలి. కానీ పెరిగిన సాంకేతికత, ఆధునిక ఎలక్ట్రానిక్ పరికరాలు పుస్తకాలను పూర్వపక్షం చేస్తున్నాయి. పుస్తక పఠనం తగ్గిపోవటం మంచి పరిణామం కాదన్నది నిజం.

21వ శతాబ్దంలో ఆధునిక తరం చదివే సంస్కృతి నుంచి వెరైపోతూ చూసే సంస్కృతికి దగ్గరవుతున్నారు. ముఖ్యంగా గత దశాబ్దకాలం నుం చి ఒక్క చదివే అలవాటు మినహా అన్ని అలవాట్లు పెరిగాయి. అంతా చూడటమే. టీవీ చూస్తారు, సినిమా చూస్తారు, కంప్యూటర్ చూస్తారు. స్మార్ట్ ఫోన్ మాట్లాడానికంటే బొమ్మలు వీడియోలు చూడటానికే ఎక్కువగా ఉపయోగిస్తున్నారు. ఇలా ఒకటేమిటి అన్ని చూడటమే. దీనికి చిన్న పిల్లల నుంచి మొదలు అందరూ ఇలా చూసేందుకు అలవాటు పడిపోతున్నారు. అక్షరాలు రాయడానికి, చదువడానికి కూడా ఇమేజ్‌లనే వాడే సం స్కృతి వచ్చింది. ఒక మంచి పుస్తకం చదువుతూ గుండెల మీద ఉంచుకొని నిద్రపోయినప్పటి ఆనందం నేటి తరానికి తెలియకపోవడం ఒకింత విచారకరమే.

సుప్రసిద్ధ ఉర్దూ కవి గుల్జార్ రాసినట్టు.. పుస్తకం పుటల మధ్య ఒత్తిగిలి దొరికే పూల సువాసనల పరిమళాలు, పుస్తకం జారిపడిందనో, పుస్తకం ఇచ్చిపుచ్చుకునే నెపం మీదో మాటలు కలిపి, ఏర్పరుచుకునే ప్రేమ బంధాలు ఇక కనిపించవేమో. ఆధునిక కాలంలో పుస్తక ప్రాధాన్యం తగ్గిపోవడాన్ని చూస్తూ కవి పడ్డ బాధ అది. పుస్తకం హస్తభూషణం అన్న స్థితి నుంచి నేడు పుస్తకం పురావస్తువు అయిపోయే స్థితి కనిపిస్తున్నది. ఇవ్వాళ పుస్తకం చదువడం అంటే విద్యాలయాల్లో మార్కులు ర్యాం కులు సాధించడానికి పరిమితమైపోతుండగా, పౌర గ్రంథాలయాల్లో పోటీ పరీక్షల కోసం చదువడమే మనకు కనిపిస్తున్నది. ఫలితంగా మానవీయ విలువల ప్రాధాన్యం, సామాజిక రంగంలో వేళ్లూనుకుంటున్న సం క్లిష్టతలను, మానసిక సంక్షోభాలను ఆవిష్కరించిన పుస్తకాలను చదివే వాళ్ల సంఖ్య తగ్గిపోతున్నది. ఫలితంగా వ్యక్తిగత సామాజిక సంక్లిష్టతలు అర్థం చేసుకోకపోవడం వల్ల అనేక అనర్థాలకూ అవకాశం కలుగుతున్నది.

ఈ స్థితికి సాంకేతికత, ఇంటర్నెట్, సామాజిక మాధ్యమాలూ కారణమనే వాదన వినిపిస్తూ ఉంటుంది. నేటి సాంకేతికత కూడా తాత్కాలికం గా పుస్తకాన్ని మరుగునపరిచినట్టు కనిపించినా దాన్ని సరైనదిశలో విని యోగించగలిగితే భౌతికంగా సాంకేతికత పుస్తక రూపాన్ని మింగేయవ చ్చు. కాని భాషను, భావాలను మింగేయలేదు. చదువడం అనే ప్రక్రియ కు సంబంధించి పాఠకుల అలవాటు పేజ్ రీడింగ్ నుంచి స్క్రీన్ రీడింగ్‌కు మారింది. కానీ ఆ స్థితిని ఎట్లా సరైన దిశలో మార్చుకోవాలో ఆలోచించాల్సి ఉన్నది.

సాంకేతికత దాని పర్యవసానాలను పక్కనబెట్టి చదివే అలవాటును ఎట్లా పెంచాల్నో ఆలోచించి అమలుచేయాల్సి ఉన్నది. పుస్తకాలు చదు వడం వల్ల ఒనగూడే వ్యక్తిగత పరిణామమూ, పెరిగే అవగాహననూ అర్థం చేయించాలి. ఒక మంచి పుస్తకాన్ని చదివి జీర్ణించుకొని, మనసు లోపల ఇమిడించుకోవడంలో ఉన్న ఆనందాన్ని అర్థం చేయించా లి. అది ముఖ్యంగా స్కూళ్లు, కాలేజీల్ల్లో జరుగాలి. లైబ్రరీల ను ఈ గ్రంథాలయాలు, డిజిటల్ గ్రంథాలయాలు అంటూ ఆధునిక వసతులు కల్పిస్తూనే విద్యార్థు ల్లో, యువకుల్లో చదివే అలవాటును పెంపొందించే కార్యక్రమాలు జరుగాలి. చదివే సంస్కృతిని పెంపొందించాలి. దానికి ప్రధానంగా తరగతి గదులు, గ్రంథాలయాలు వేదిక కావాలి. పరీక్షల్లో ఎక్కువ మార్కులు సాధించడానికే కాకుండా ఆలోచనల్లో విశాలత్వం పెంచుకోవడానికి, సామాజిక బాధ్యతను గుర్తెరుగడానికి పాఠ్య పుస్తకాలే కాకుండా సాహిత్యం, చరిత్ర లాంటి అనేక అంశాల పుస్తకాలు చదువాలని టీచర్లు చెప్పాలి. అప్పుడు విద్యార్థుల్లో అవగాహన పెరుగుతుంది. పుస్తకాల మీద ప్రేమ కలుగుతుంది.
anand
గ్రంథాలయాల సేవలు ఎప్పటికప్పుడు విస్తరించాలి. గ్రంథాలయం ఒక సాంస్కృతిక కేంద్రం కావాలి. పుస్తకాల ప్రాముఖ్యాన్ని తెలిపే పుస్తక పరిచయ సభలు, ముఖాముఖి కార్యక్రమాలు, రీడ్ అండ్ రివ్యూ కింద పుస్తక సమీక్ష సభలు, పోటీలు ఏర్పాటుకావాలి. అలాగే దృశ్య మాధ్యమాన్ని కూడా ఒక ప్రధానాంశంగా తీసుకొని ప్రేరణ కలిగించే జీవిత చరిత్రల డాక్యుమెంటరీలు, సుప్రసిద్ధ రచనల దృశ్యరూపాల ప్రదర్శనలు ఏర్పాటుచేయాలి. సాక్షరతా మిషన్ లాగా లైబ్రరీ మిషన్, రీడర్‌షిప్ మిష న్ చేపట్టాలి. ఆ క్రమంలో హైదరాబాద్ బుక్‌ఫేర్ తన బాధ్యతను నెరవేర్చడం గొప్ప విషయం. ఇలాంటి ప్రదర్శన అన్నీ జిల్లా కేంద్రాల్లో ఏర్పా టు చేయగలిగితే తెలంగాణ రాష్ట్రం పుస్తకాల తెలంగాణగా, చదువరుల తెలంగాణగా మారిపోతుంది. సమాచారం అందుబాటులోకి తేవడమే కాకుండా చదివే అలవాటును పెంచగలిగితే సత్ఫలితాలు ఉంటాయి. పుస్తక పఠనంతో బాధ్యత గల పౌరులు తయారవుతారు. ఉత్తమ విలువ ల సమాజం ఏర్పడుతుందిeef8fe05-6f05-4f94-bcbb-7d40eb5443f9.jpg

“వెర్రి మానవుడు”

Posted on

ప్రతిభావంతమయిన అనువాదం “వెర్రి మానవుడు”

కవిగా తాత్వికునిగా ఖలీల్ జీబ్రాన్ పాఠకుల రక్త నాళాల్లో ప్రవహించి హృదయపు పొరల్లోకి దిగిపోతాడు. కనిపించని వినిపించని ఒక దుఖ పొరను కప్పెస్తాడు. జీబ్రాన్ను చదవడమే మనసులోపల్నుంచీ ఒక కదిలిక. ఆలతి ఆలతి మాటల్తో జీవన సూత్రాల్ని ఆవిష్కరించిన జీబ్రాన్ మనిషి గురించి ప్రేమ గురించి స్నేహం గురించి సమస్త జీవన అనుభవాల గురించి ప్రస్తావిస్తాడు. మనుషుల మధ్యన వుండే అనుభందాల్ని స్వాభావిక లక్షణాల్ని ఆవిష్కరిస్తాడు. మనిషికీ మనసుకీ మనిషికీ లోకానికీ వున్న అంతర్లయని ఆలవోకగా పలికిస్తాడు. జీబ్రాన్ రచనల నిండా విస్తరించి సాగే తాత్వికత పాఠకుల్ని అనుభూతింప జేస్తూ ఆలోచింప చేస్తుంది. తమని తాము అద్దంలో చూసుకునేట్టుగా చేస్తుంది. జీబ్రాన్ రాసిన పంక్తుల్లో అలలు అలలుగా సాగే కవిత్వం ఆయన్ని విశ్వ కవిని చేసింది. ఆయనలో సాగే కవితా ధార, ఉప్పొంగే వూహల ప్రపంచం ఎంతో ఉన్నత మయింది. ఖలీల్ భావాల సవ్వడి హృదయ తరంగాలకు సొగసులు అబ్బుతుంది.జీబ్రాన్ భావావిష్కర్ణ చేసిన భాష ఎంతో అందంయింది. ఆయన భాష మోసిన భావ లయ ఉన్నతమయింది.

ఖలీల్ జీబ్రాన్ రచనల్లో లభిస్తున్న వాటిలో ప్రవక్త (ద ప్రాఫెట్) అత్యంత ప్రసిద్దమయింది. ప్రపంచ భాషల్లోకి అనేక సార్లు అనువాదమయి అత్యంత ప్రభావ వంత మయిన కవితాత్మక వ్యాస సంపుటిగా నిలిచింది. ప్రజా కవి కాళోజీ తో సహా పలువురు ప్రవక్త ను తెలుగులోకి అనువదించారు. పెళ్లి పిల్లలు, సుఖ దుఖాలు, కాలమూ, మంచీ చేడూ, అందమూ, శృంగార సౌఖ్యమూ, మతమూ, మృత్యువూ ఇలా అనేక మానవానుభూతుల తాత్విక లోతుల్ని స్పృశించిన ప్రవక్త లో జీబ్రాన్ వీడ్కోలు అంకం లో ఇట్లా అంటాడు…

“కొద్దిగా ఆగండి

గాలి ఊయల మీద కొద్దిగా విశ్రమించ నీయండి

మరో స్త్రీ గర్భంలో నేను ఉదయిస్తాను‘’

కానీ ఇప్పటికీ జీబ్రాన్ పాఠకుల హృదయాల్లో ఉదయించే వున్నాడు.

ఖలీల్ జీబ్రాన్ తన తొలి సృజన కాలంలో రాసిన కవితలు, కథలు, కవితాత్మక కవితలు 1918 లో మొట్టమొదటిసారిగా ‘” MADMAN “ పేర వెలువడింది. అందులో చిన్నవీ పెద్దవీ 35 రచన లున్నాయి. అవి ఈబుక్ లో చదివీ చదవంగానే కవీ పండితుడూ, గొప్ప వక్త, నాకు అత్యంత ఆత్మీయుడయిన డాక్టర్ గండ్ర లక్ష్మణ్ రావు తెలుగులో అనుస్ర్రుజనకు పూనుకుని “వెర్రి మానవుడు “” పేర చక చక పూర్తి చేసి చదవండి అని ఇచ్చారు. ఏకబిగిన చదివాను. త్రిల్ గా ఫీలయ్యాను. అప్పటికే Madman మరో అనువాదాన్ని చదివున్నప్పటికీ లక్షమన్ రావు గారి అనువాద సరళి అందులో కనిపించిన ప్రవాహ లక్షణమూ అమితంగా ఆకర్షించాయి. “”Madman“” ను లక్ష్మణ్ రావు గారు వెర్రిమానవుడు అనడంలోనే గొప్పతాత్వికత వుంది.

మూలం నుంచి స్వేచ్ఛగా సరళంగా ఆయన చేసిన అనువాదం జీబ్రాన్ భావ పరంపరను గొప్పగా అక్షరీకరించింది.

ఖలీల్ జీబ్రాన్ భూమిక తాత్వికత, బలం ఆయన లోని కవితాత్మకత. ఆయన్ను చదువుతుంటే ప్రతి సృజన శీలికీ జీబ్రాన్ని తన మాతృ భాషలోకి తర్జుమా చేయాలనీ తన వాళ్ళకు అందించాలనే వూహ కలగడం అత్యంత సహజం. భాషాను వాదమూ సరలమే కానీ ఖలీల్ జీబ్రాన్ తాత్విక భావ పరంపరను అనువాదంలోకి తేవడం సులభం కాదు అందుకు అనువాదకునికి తాదాత్మ్యకత, సాధన కావాలి అవన్నీ పుష్కలంగా వున్న గండ్ర లక్ష్మణ్ రావు గారికి ఇది సులభ సాధ్యమే అయింది.

వెర్రిమానవుడు లో జిబాన్ ఇట్లా అంటాడు

‘నేను వెర్రివాడనయ్యాను ఇప్పుడు ఏకాంతం దొరికింది’

స్వేచ్చతో కూడిన ఏకాంతం దొరికిందని అర్థమయ్యింది, నాలోనే ఉన్న ఎవరి బంధం నుండో బానిసత్వం నుండో నేను విముక్తుడి నయ్యాని అనిపించింది””

నిజమే మానవుడికి వెర్రితనం లోనే తమ కాంక్షలు స్వేచ్చ తన కవసరమయిన రక్షణా లభిస్తాయేమో. ఇది నాటి జీబ్రాన్ కాలం నుండి నేటి వర్తమానం దాకా వర్తిస్తుంది. వెర్రి మానవుడులో దేవుడు, నామిత్రుడు, నిద్ర లో నడిచే వాడు, గుడి మెట్ల మీద …. అట్లా సాగి దుఖం, సంతోషం లతో ముగుస్తుంది.

వాటిల్లో జీబ్రాన్ ఇలా అంటాడు

నేనిప్పుడు చని పోయిన ధూఖం తో పాటు, చని పోయిన సంతోషాన్ని కూడా నెమరు వేసుకుంటున్నాను. జ్ఞాపకం చేసుకుంటున్నాను. అయితే నా జ్ఞాపకం గాలికి ఊయల లూగి ఆగి పోయిన గడ్డిపరక వంటిది మాత్రమే.

ఈ సరళి లో గండ్ర లక్స్మన్ రావు గారి అనువాదం హృద్యంగా సాగుతుంది. ముందే చెప్పుకున్నట్టు గండ్ర లక్స్మన్ రావు గారు కవీ పండితుడూ, విశ్వనాథ సత్యనారాయణ

వేయిపడగల మీద సాధికారిక పరిశోధన చేసినవాడు. మూడు దశాబ్దాలకు పైగా జూనియర్ డిగ్రీ విద్యార్హ్తులతో మమేక మయి ఎంతో మందిలో సాహితీ తృష్ణనూ సృజననూ మేల్కొల్పిన వారు. ఇక ప్రాచీన సాహిత్యం మీద ఎంత పట్టు గల వారంటే అలవోకగా ఎలాంటి రెఫరెన్స్ లేకుండానే వందలాది పద్యాలు సంధర్భ సహితంగా వివరించగల దిట్ట ఆయన. గండ్ర లక్స్మన్ రావు గారు పద్యం చదువుతుంటే లయాత్మకగానూ భావనాత్మకంగానూ వుంటుంది. పద్యం రాసినా వచనం రాసినా ఆయనది సొంత గొంతుక. ఇక సాహితీ సంస్థల ఏర్పాటు నిర్వహణ విషయం లో ఆయన అనేక మందికి ప్రేరణ. సమతా సాహితి అయినా సాహితీ గౌతమి అయినా ఆయన ముద్ర స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. రెండున్నర దశాబ్దాలుగా సినారె పురస్కారం ఇవ్వడంలో ఆయనది ముఖ్య భూమిక. ఇట్లా బహుముఖీన ప్రతిభ గల గండ్ర లక్స్మన్ రావు గారి “వెర్రి మానవుడు“
ఉత్తమ అనువాదంగా నిలుస్తుంది.

నాకంటే వయసులో పెద్ద వాడయినప్పటికీ ఆత్మీయ మిత్రుడిగా కలగలిసిపోయే గండ్ర లక్స్మన్ రావు గారి “”వెర్రి మానవుడును “” మనసారా ఆహ్వానిస్తున్నాను. ఆయన కృషిని అభినందిస్తున్నాను.

– వారాల ఆనంద్

gandra 1